Kiểm Soát Tường Thuật & Quản Lý Nhận Thức
Định nghĩa: Cách giới tinh anh nhào nặn thực tại và định hướng thông tin. Giải mã những ảo giác tập thể đang kiểm soát xã hội.
Tháng 7 năm 1983, một tờ báo Ấn Độ đăng bài nói rằng AIDS được tạo ra trong phòng thí nghiệm của quân đội Hoa Kỳ mà không kèm theo mẫu virus, tên nghiên cứu hay tài liệu quân sự nào. Từ một bài báo nhỏ gắn căn bệnh mới với Fort Detrick, lời đồn vượt qua nhiều biên giới và được lặp lại cho đến khi mang hình hài một sự thật bị che giấu.
Sáng 23 tháng 4 năm 2006, một người đàn ông trẻ xuất hiện trên đường phố Kyiv, Ukraine. Anh mặc quần áo giống thời Liên Xô, cầm một máy ảnh phim cũ và liên tục hỏi mọi người đang là năm nào. Khi cảnh sát kiểm tra giấy tờ, anh tự nhận là Sergei Ponomarenko, sinh năm 1932, nhưng nói mình mới 25 hoặc 26 tuổi. Anh khẳng định vài phút trước mình còn ở Kyiv năm 1958.
Ngày 29 tháng 8 năm 2013, báo Chosun Ilbo của Hàn Quốc đưa tin ca sĩ Hyon Song-wol cùng nhiều nghệ sĩ Bắc Triều Tiên đã bị xử bắn vì quay video khiêu dâm. Tin này nhanh chóng lan sang báo Mỹ, châu Âu và các chương trình truyền hình nói về “chế độ tàn bạo”. Ngày 16 tháng 5 năm 2014, Hyon xuất hiện trên truyền hình Bắc Triều Tiên tại một hội nghị nghệ sĩ. Người bị báo chí tuyên bố đã chết vẫn còn sống.
Chiều 24 tháng 6 năm 1947, phi công tư nhân Kenneth Arnold bay gần núi Rainier, bang Washington. Ông nhìn thấy chín vật thể sáng nối thành hàng, lướt qua các đỉnh núi với tốc độ mà ông ước tính hơn 1.000 dặm một giờ. Arnold không gọi chúng là tàu vũ trụ. Ông nói cách chúng di chuyển giống một chiếc đĩa trượt trên mặt nước.
Tháng 7 năm 1999, nhiều chương trình truyền hình đếm ngược đến ngày tận thế. Họ đọc một câu trong sách của Nostradamus: “Năm 1999, tháng thứ bảy, từ trên trời sẽ đến một vị vua khủng khiếp.” Người xem được bảo rằng một thiên thạch, một cuộc chiến hạt nhân hoặc một kẻ hủy diệt sẽ xuất hiện. Tháng đó trôi qua, không có ngày tận thế. Nhưng lời tiên tri không biến mất. Nó được đổi cách hiểu, gắn sang một cuộc khủng hoảng khác và tiếp tục sống.
Ngày 17 tháng 4 năm 1936, 27 học sinh London cùng giáo viên Kenneth Keast đi bộ qua núi Schauinsland ở miền nam nước Đức. Năm em từ 12 đến 14 tuổi chết vì kiệt sức và hạ thân nhiệt, và Hitler Youth nhanh chóng biến lễ tiễn đưa thành tuyên truyền ngoại giao.
Ngày 11 tháng 3 năm 2011, động đất và sóng thần đánh vào vùng Tōhoku của Nhật Bản. Hơn 18.000 người chết hoặc mất tích, nhà máy điện Fukushima Daiichi gặp sự cố, và cả thế giới nhìn thấy một đất nước công nghệ cao bị thiên nhiên đánh gục. Sau thảm họa, một cuốn manga cũ bất ngờ được đào lại: 私が見た未来, thường dịch là The Future I Saw, của họa sĩ Ryo Tatsuki.
Không có bản thảo gốc, bảy năm không ai ghi lại và một ngôi mộ bị can thiệp đúng chỗ hộp sọ. Từ đó hình thành cách đọc rằng Shakespeare chỉ là tên công chúng nhìn thấy, còn người viết thật có thể là Francis Bacon hoặc một nhóm người có học thức và quan hệ rộng.
Ngày 16 tháng 10 năm 1923, Walt Disney ký một hợp đồng dài bốn trang tại ngôi nhà của người chú ở Los Angeles. Hợp đồng cho phép ông và Roy Disney làm loạt phim Alice Comedies. Không ai ở căn nhà đó biết rằng chữ ký nhỏ này sẽ dẫn đến một công ty sở hữu hãng phim, kênh truyền hình, dịch vụ phát trực tuyến, công viên, tàu du lịch, hàng hóa và các nhân vật mà trẻ em ở nhiều nước nhận ra trước cả khi biết tên thành phố
Ngày 27 tháng 9 năm 1920, Tavistock Clinic ở số 51 Tavistock Square, London, tiếp nhận bệnh nhân đầu tiên. Đó là một đứa trẻ. Bác sĩ Hugh Crichton-Miller lập phòng khám cùng sáu bác sĩ khác. Họ từng điều trị cho lính bị "shell shock" trong Thế chiến thứ nhất. Tên cũ này chỉ các triệu chứng như run rẩy, mất ngủ, hoảng sợ hoặc không thể tiếp tục chiến đấu sau bom đạn.
Ngày 4 tháng 10 năm 1582, ở những nơi chấp nhận lịch mới của Giáo hoàng Gregory XIII, ngày hôm sau được ghi là 15 tháng 10. Mười ngày bị bỏ qua trên giấy để lịch quay gần lại với mùa. Chi tiết này là điểm khởi đầu của một trong những lời đồn lớn nhất về lịch sử châu Âu: nếu các giáo sĩ có thể bỏ mười ngày bằng một sắc lệnh, liệu họ có từng thêm cả thế kỷ vào cuốn lịch mà mọi người tin là liên tục?
Ngày 21 tháng 6 năm 2002, Minority Report đưa khán giả đến Washington năm 2054, nơi đơn vị Precrime bắt người trước khi họ giết ai. Sáu năm trước, Enemy of the State đã kể chuyện giám sát bằng vệ tinh và dữ liệu liên lạc. Người theo thuyết Predictive Programming hỏi liệu các bộ phim chỉ đoán đúng công nghệ, hay còn giúp xã hội quen với việc bị theo dõi.
Năm 1994, nhà báo Canada Serge Monast phát hành bản trình bày mang tên Project Blue Beam (NASA). Ông không kể một vụ UFO riêng lẻ. Ông đưa ra một kế hoạch gồm bốn giai đoạn: phá niềm tin cũ bằng những “khám phá” được sắp đặt; tạo ra hình ảnh tôn giáo hoặc UFO trên bầu trời; đưa giọng nói và mệnh lệnh vào đầu người qua công nghệ điện từ; sau cùng dùng nỗi sợ hãi toàn cầu để ép nhân loại chấp nhận một tôn giáo và một hệ thống quyền lực duy nhất.
Tháng 8 năm 2001, người dân phát hiện hai hình lớn trên cánh đồng lúa mì cạnh đài thiên văn Chilbolton ở Hampshire: một khuôn mặt nhìn từ trên cao và một bảng ô đen trắng gần như trùng bố cục thông điệp Arecibo năm 1974. Vị trí ngay cạnh một đài thiên văn vô tuyến thu phát tín hiệu từ bầu trời là một phần của lập luận, không phải chi tiết phụ.
Năm 221 trước Công nguyên, Tần Thủy Hoàng thống nhất các nước thời Chiến Quốc. Sau chiến tranh, ông làm một việc vượt xa việc thu quân và thu thuế: triều đình ép các vùng dùng cùng chữ viết, tiền, đơn vị đo và đường sá. Khi một chính quyền quyết định mọi người phải viết cùng một cách, họ cũng có thể quyết định cuốn sách nào được phép kể về quá khứ.
Tam giác Bermuda không có ranh giới chính thức, nhưng cái tên đã gom nhiều vụ mất tích có nguyên nhân khác nhau vào một nhóm rồi làm chúng trông như do một kẻ giấu mặt gây ra. Nhãn Bermuda trả lời trước khi có ai hỏi, nên bão, dòng biển, lỗi thiết bị, quyết định của con người và mật độ giao thông thật sự của vùng biển này bị che khuất.
Tháng 6 năm 2016, Twitter mở một thử nghiệm ngẫu nhiên ngay trong sản phẩm thật: một nhóm người dùng xem bài đăng theo thứ tự thời gian, nhóm còn lại dùng trang chủ do thuật toán cá nhân hóa xếp hạng. Nhóm kiểm soát có gần hai triệu tài khoản hoạt động mỗi ngày.
Cuối năm 2017 và đầu năm 2018, người xem ở nhiều thành phố Hoa Kỳ bật các kênh truyền hình địa phương và thấy những người dẫn khác nhau đọc gần như cùng một lời cảnh báo. Họ nói truyền thông phải chống tin sai lệch và người xem cần cảnh giác với những câu chuyện “nguy hiểm”. Đến tháng 3 năm 2018, một video ghép các đoạn đọc đó được công bố. Khi các khuôn mặt xuất hiện cạnh nhau, câu chữ giống nhau lộ rõ. Những đài có logo và tên thành phố khác nhau đang phát một đoạn được chuẩn bị ở cấp tập đoàn.
Năm 2014, một ứng dụng trắc nghiệm tính cách trên Facebook đã trở thành cửa vào cho dữ liệu của hàng chục triệu người. Khoảng 270.000 người trực tiếp làm bài, nhưng cách Facebook mở quyền cho ứng dụng lúc đó còn cho phép nhà phát triển lấy dữ liệu của nhiều người trong danh sách bạn bè. Phần lớn những người bị lấy dữ liệu không hề làm bài kiểm tra và không biết thông tin của mình đã được chuyển đi.
Edward Bernays không giấu ý tưởng của mình trong thuật ngữ khó hiểu. Ông viết cho doanh nghiệp rằng dư luận có thể được tổ chức như một chiến dịch: xác định nhóm cần tác động, chọn người có uy tín, tạo sự kiện, đặt tên cho thông điệp rồi lặp lại qua nhiều kênh. Kỹ thuật này biến một lợi ích thương mại thành điều mà người mua tưởng là lựa chọn riêng.
Ngày 11 tháng 2 năm 1976, Giám đốc Tình báo Trung ương William Colby ký một chính sách dài ba trang. Văn bản cấm CIA trả tiền hoặc ký hợp đồng với phóng viên toàn thời gian hay bán thời gian được một hãng tin, báo, tạp chí, đài phát thanh hoặc đài truyền hình Mỹ công nhận. Một cơ quan tình báo đã phải viết riêng quy định về nhà báo. Điều đó đặt ra câu hỏi cụ thể: trước ngày ấy, CIA đã dùng các quan hệ với báo chí để làm gì?