Ai gieo thuyết âm mưu? Từ Operation Denver đến cỗ máy khuếch đại trên mạng

Tháng 7 năm 1983, một tờ báo Ấn Độ đăng bài nói rằng AIDS được tạo ra trong phòng thí nghiệm của quân đội Hoa Kỳ. Bài viết không đưa ra mẫu virus, tên nghiên cứu hay tài liệu quân sự nào. Nó chỉ gắn căn bệnh mới với Fort Detrick, nơi Hoa Kỳ từng nghiên cứu vũ khí sinh học, rồi đặt câu hỏi liệu Washington có đang thử một loại vũ khí lên dân thường hay không. Từ một tờ báo nhỏ, lời đồn vượt qua nhiều biên giới, được các đài phát thanh và báo chí thân Liên Xô lặp lại, rồi được nhắc đến như một "sự thật bị che giấu".

Các tài liệu giải mật cho thấy lời đồn đó không tự mọc lên. Tháng 9 năm 1985, KGB gửi chỉ thị về chiến dịch tuyên truyền AIDS cho cơ quan an ninh Bulgaria. Cơ quan an ninh Đông Đức gọi chiến dịch là Operation Denver. Mục tiêu rất rõ: gieo vào đầu người đọc ý tưởng rằng HIV do Lầu Năm Góc chế tạo trong chương trình vũ khí sinh học. Từ đó, báo và đài ở nhiều nước nhắc lại câu chuyện mà không một lần nói ai đã viết bài đầu tiên.