Tài Chính Toàn Cầu & Kiểm Soát Tiền Tệ
Định nghĩa: Bóc trần dòng chảy tiền tệ và cơ chế tài chính ngầm. Những quy luật bất thành văn quyết định sự phân bổ quyền lực thế giới.
Ngày 27 tháng 8 năm 1859, Edwin Drake khoan được dầu ở Titusville, Pennsylvania. Cú khoan sâu khoảng 21 mét mở ra cơn sốt dầu mỏ ở Mỹ. Nhưng dầu không lập tức trở thành nhiên liệu cho xe hơi. Thứ người ta cần lúc đó là dầu hỏa để thắp sáng; xăng và nhiều phần nhẹ của dầu thô bị xem như chất thải nguy hiểm.
Ngày 12 tháng 4 năm 1888, Ludvig Nobel chết ở Cannes. Một tờ báo Pháp đăng nhầm cáo phó của Alfred, em trai ông. Câu chuyện nổi tiếng kể rằng tiêu đề gọi Alfred là “kẻ buôn bán cái chết”, người làm giàu bằng cách tìm cách giết nhiều người hơn và nhanh hơn. Bản cáo phó nguyên bản khó kiểm chứng đầy đủ, nhưng [Nobel Prize](https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/biographical/articles/life-work/) xác nhận vụ nhầm lẫn và
Năm 1985, Michael Jackson bỏ 47,5 triệu đô la để mua ATV Music Publishing. Trong kho có gần 4.000 ca khúc, trong đó có phần lớn các bài do John Lennon và Paul McCartney viết cho The Beatles. Jackson không mua băng ghi âm trong phòng thu. Ông mua quyền xuất bản: quyền nhận tiền mỗi khi bài hát được phát trên radio, dùng trong phim, quảng cáo hoặc được hát lại. Một ca sĩ trẻ đã mua đúng thứ mà các hãng đĩa thường giữ t
Ngày 9 tháng 12 năm 1921, kỹ sư Thomas Midgley Jr. của General Motors thử một chất mới trong động cơ đang bị gõ. Chất đó là tetraethyl lead, thường gọi là chì tetraethyl. Chỉ một lượng nhỏ đã làm tiếng gõ biến mất và cho phép động cơ nén mạnh hơn. Ngành xe hơi có một loại nhiên liệu rẻ, dễ bán và giúp xe chạy mạnh hơn. Cùng lúc, một chất độc đã được đưa thẳng vào không khí của các thành phố.
Năm 1886, dược sĩ John Stith Pemberton bán một loại siro ở Atlanta với lời quảng cáo như thuốc bổ cho thần kinh và dạ dày. Công thức ban đầu dùng chiết xuất lá coca và hạt kola. Lá coca khi ấy còn chứa cocaine; hạt kola cung cấp caffeine. Người mua không đến quầy để uống một món giải khát vô thưởng vô phạt. Họ đến để mua cảm giác tỉnh táo và lời hứa chữa bệnh.
Ngày 4 tháng 9 năm 1622, hạm đội Tây Ban Nha rời Havana để chở bạc, vàng và ngọc từ châu Mỹ về châu Âu. Chưa đầy hai ngày sau, một cơn bão đánh tan đoàn tàu. Nuestra Señora de Atocha chìm ngoài khơi Florida cùng bạc từ Peru và Bolivia, ngọc lục bảo Colombia, vàng, tiền xu và hàng hóa quân sự. Gần như toàn bộ thủy thủ đoàn thiệt mạng.
Lúc 7 giờ 35 sáng ngày 1 tháng 7 năm 1940, một chuyến hàng được chờ đón tại cảng Halifax. Trên giấy tờ, đó là cá. Ngoài cầu cảng, khu vực bốc dỡ bị phong tỏa, lính vũ trang đứng quanh, và không ai được lại gần. Bên trong các thùng hàng không có cá mà có 2.229 thùng vàng cùng khoảng 500 thùng chứng khoán, tổng trị giá ước tính 30 triệu bảng vàng và 200 triệu bảng chứng khoán thời điểm đó.
Đầu năm 2015, một nhà báo Đức nhận được cuộc gọi từ người chỉ dùng tên “John”. Người này không muốn gặp mặt, không muốn nói qua điện thoại và chỉ đồng ý trao đổi bằng dữ liệu mã hóa. Ông nói mình có một lượng tài liệu lớn hơn bất cứ thứ gì tòa soạn từng thấy. Vài tháng sau, Bastian Obermayer của Süddeutsche Zeitung nhận được hơn 11,5 triệu tệp, dung lượng khoảng 2,6 terabyte, lấy từ máy chủ của công ty luật Mossack F
CBDC không tự động là công cụ kiểm soát, nhưng kiến trúc của nó quyết định tiền số có thể bị điều kiện hóa đến mức nào.
Người gửi tiết kiệm thường nghĩ ngân hàng lấy tiền người này cho người khác vay. Nhưng Bank of England viết thẳng điều ngược lại: khi ngân hàng cấp một khoản vay, nó đồng thời ghi một khoản tiền gửi mới vào tài khoản người vay. Khoản tiền đó chưa tồn tại trước khi ngân hàng bấm chấp thuận. Khi khoản vay được trả hết, tiền gửi liên quan bị xóa khỏi hệ thống. Phần lớn tiền mà mọi người dùng hằng ngày không đi ra từ…
Rạng sáng ngày 18 tháng 6 năm 1982, thi thể Roberto Calvi được tìm thấy treo dưới Blackfriars Bridge ở London. Trong túi ông có gạch và tiền mặt nhiều loại. Calvi là chủ tịch Banco Ambrosiano, một ngân hàng Ý vừa sụp đổ với những khoản nợ khổng lồ và một mạng công ty ở nước ngoài. Ông được báo chí gọi là “God’s Banker” vì quan hệ gần với Istituto per le Opere di Religione, thường được gọi là Vatican Bank. Từ cây cầu…
Ngày 14 tháng 4 năm 1912, con tàu được gọi là Titanic đâm vào băng trôi ở Bắc Đại Tây Dương. Chỉ vài giờ sau, nó chìm, giết hơn 1.500 người. Trong số người không sống sót có John Jacob Astor, Benjamin Guggenheim và Isidor Straus — ba người giàu, có tiếng nói trong giới tài chính và công nghiệp Mỹ. Lời đồn về Titanic bắt đầu từ một câu đơn giản nhưng rất lớn: con tàu nằm dưới đáy biển có thật sự là Titanic, hay là…
Năm 1971, Tổng thống Richard Nixon chấm dứt việc đổi USD lấy vàng theo giá cố định. Quyết định này phá vỡ nền tảng Bretton Woods: các nước không còn có thể mang USD đến Kho bạc Mỹ để đổi thành vàng. Đồng USD từ đó không còn dựa vào lời hứa đổi vàng, mà dựa vào sức mạnh kinh tế, quân sự và nhu cầu của thế giới đối với đồng tiền Mỹ. Chỉ hai năm sau, khủng hoảng dầu mỏ 1973 làm giá năng lượng tăng mạnh. Dầu là thứ mọi …
Tối tháng 11 năm 1910, sáu người đàn ông rời New Jersey bằng tàu hỏa để tới Jekyll Island, một hòn đảo riêng ở bang Georgia. Họ không dùng tên thật khi đến ga, không nói với báo chí mục đích chuyến đi và hầu như không thừa nhận cuộc họp trong nhiều năm. Trong nhóm có Thượng nghị sĩ Nelson Aldrich, quan chức Bộ Tài chính A. Piatt Andrew, nhà ngân hàng Henry Davison, Frank Vanderlip và Paul Warburg. Họ gặp trong câu l…
Một bức tường lệnh lớn có thể làm máy giao dịch bán vàng dù không có thỏi vàng nào thật sự được đưa ra thị trường.
Năm 2016, Panama Papers công bố 11,5 triệu tài liệu từ hãng luật Mossack Fonseca ở Panama. Các file cho thấy hàng nghìn công ty được lập tại nhiều vùng thuế thấp, có giám đốc đại diện, địa chỉ đăng ký và tài khoản ở những nước khác. Tài sản không cần rời khỏi tòa nhà hay nhà máy; chỉ tên pháp lý của chủ sở hữu thay đổi.
Trên sàn chứng khoán cũ, người mua bán hô giá và ra dấu bằng tay. Ngày nay, lệnh đi qua trung tâm dữ liệu, nơi thuật toán đọc giá, đặt lệnh và hủy lệnh trong thời gian con người không cảm nhận được. Hoạt động này thường gọi là giao dịch tần suất cao, hay HFT.
Một con số được in mỗi ngày đã nối các bàn giao dịch với khoản vay, phái sinh và cả nền kinh tế toàn cầu.
Khi một ngân hàng duyệt khoản vay mua nhà, tiền gửi mới thường xuất hiện ngay trong tài khoản người vay. Ngân hàng Anh giải thích cơ chế này bằng hai dòng kế toán: bên tài sản là khoản khách hàng phải trả, bên nghĩa vụ là khoản tiền gửi mới. Ngân hàng không chỉ lấy tiền tiết kiệm của người này đưa sang người khác. Khoản vay và tiền gửi được tạo cùng lúc.