Akhenaten: vị pharaoh bị xóa tên khỏi đá và ký ức Ai Cập

Ở bờ đông sông Nile, cách Cairo khoảng 300 km về phía nam, có một thành phố gần như bị bỏ lại giữa sa mạc. Người Ai Cập cổ gọi nơi đó là Akhetaten, “chân trời của Aten”. Ngày nay địa điểm này được gọi là Amarna. Những ngôi nhà, cung điện, đền thờ và nghĩa địa vẫn còn nằm trên mặt đất, nhưng tên của người đã dựng thành phố lại thường bị đục khỏi đá.

Người đó là Amenhotep IV, vị vua trị vì Ai Cập vào thế kỷ 14 trước Công nguyên. Ông đổi tên thành Akhenaten, đóng nhiều đền thờ cũ, đưa Aten lên vị trí trung tâm và chuyển triều đình khỏi Thebes đến Akhetaten. Sau khi ông chết, thành phố bị bỏ hoang, đền thờ bị tháo dỡ, tên Akhenaten bị loại khỏi danh sách các vua, còn những người kế vị khôi phục tôn giáo cũ. Đây không phải một cái tên bị lãng quên tự nhiên. Đó là dấu vết của một chiến dịch xóa một cuộc cách mạng khỏi ký ức của cả đất nước.