Great Attractor: vùng khối lượng bị che khuất sau Ngân Hà và bí ẩn chưa ai giải được

Cuối thập niên 1970, các nhà thiên văn đo chuyển động của Ngân Hà và hàng loạt thiên hà lân cận rồi tìm thấy một điều khó gạt bỏ: sau khi đã trừ giãn nở của vũ trụ ra khỏi số đo, cả nhóm vẫn còn trôi chung về một hướng. Hướng đó nằm sau vùng mù của Ngân Hà, nơi kính thiên văn nhìn kém nhất, và khối lượng vô hình đang kéo cả vùng trời về phía đó được gọi là Great Attractor. Vũ trụ giãn nở nên mọi thiên hà đều trôi xa nhau, đúng như lý thuyết dự báo. Chuyển động riêng của cả nhóm nhỏ hơn tốc độ giãn nở, nhưng đo trên nhiều thiên hà thì nó hiện ra rõ ràng. Hướng trôi nằm gần chòm sao Norma, ở phía bên kia mặt phẳng Ngân Hà. Cụm Norma trong hướng đó cách chúng ta khoảng 220 triệu năm ánh sáng. Cái tên Great Attractor được dùng cho cả khu vực rộng lớn bao quanh hướng kéo, không thu lại riêng vào một cụm. Ngay từ phát hiện đầu tiên, câu hỏi đã không phải là có thứ gì đó kéo hay không. Câu hỏi là thứ đang kéo nằm ở đâu.

Great Attractor không phải tên của một lỗ đen đã được chụp ảnh. Trong thiên văn học, cái tên này chỉ một vùng gom rất nhiều khối lượng, đủ mạnh để làm đổi hướng di chuyển của các thiên hà quanh nó. Khối lượng ấy có thể nằm trong cụm thiên hà, trong khí nóng, trong vật chất tối, hay trong bất kỳ thứ gì cộng lại thành một hố sâu hấp dẫn giữa không gian. Các nhà thiên văn chưa nhìn thấy toàn bộ vùng đó bằng ánh sáng thường. Chính chỗ này làm câu chuyện trở nên đặc biệt: hướng kéo đã hiện ra trong phép đo, còn nơi phát ra lực kéo lại nằm ngay sau phần khó quan sát nhất của Ngân Hà. Chúng ta biết có thứ gì đó đang kéo cả một vùng trời. Chúng ta chưa nhìn ra hình dạng của nó.