Newgrange: ánh sáng đông chí vẫn trở lại, còn cách đọc công trình đã chết cùng người xây

Mỗi năm, vào những buổi sáng quanh ngày đông chí, ánh sáng mặt trời đi qua một khe nhỏ phía trên lối vào Newgrange ở Ireland. Vệt sáng chạy dọc hành lang đá rồi chiếu thẳng vào căn phòng nằm sâu trong gò. Buổi chiếu chỉ kéo dài vài phút, tùy mây và tùy góc mặt trời. Một công trình dựng khoảng năm 3200 trước Công nguyên đã đón đúng khoảnh khắc đó suốt hơn năm nghìn năm, và nó vẫn về đúng hẹn cho tới hôm nay.

Newgrange nằm trong quần thể Brú na Bóinne, bên sông Boyne. Đây là mộ hành lang: mặt ngoài là gò đất lớn, bên trong là lối đi hẹp dẫn tới phòng đá hình chữ thập. Người xây dùng những tảng đá lớn làm tường, làm mái và làm vành bao quanh gò. Họ không để lại một dòng chữ nào giải thích mục đích. Những gì còn lại là hướng của lối đi, một khe lấy sáng, các hình xoắn khắc trên đá và những hài cốt đặt trong phòng.