Ý chí tự do: lời đồn nói não quyết định trước rồi mới kể cho ý thức

Một người ngồi trước màn hình có một chấm quay như kim đồng hồ. Người đó được bảo hãy tự chọn một lúc bất kỳ để búng cổ tay. Không ai ép thời điểm. Sau mỗi lần búng, người đó nói khoảnh khắc nào mình cảm thấy “muốn làm” động tác. Trong lúc ấy, điện cực trên da đầu ghi hoạt động điện của não. Năm 1983, Benjamin Libet và các cộng sự công bố kết quả làm một câu hỏi cũ trở nên đáng sợ: tín hiệu chuẩn bị trong não xuất hiện trước khi người tham gia báo đã có ý định búng tay.

Từ thí nghiệm nhỏ đó, lời đồn về ý chí tự do đưa ra một kết luận rộng hơn. Ý thức có thể nhận biết quyết định sau khi não đã bắt đầu chuẩn bị hành động. Não cân nhắc, chọn và chuẩn bị cơ thể trước khi ý thức báo rằng mình muốn làm. Cảm giác “tôi chọn” vì thế có thể là lời giải thích xuất hiện sau nguyên nhân.