Paititi: thành phố vàng người Inca giấu khỏi đoàn quân Tây Ban Nha

Năm 1533, quân Tây Ban Nha tiến vào Cusco, thủ đô của đế chế Inca. Họ nhìn thấy Coricancha, Đền Mặt Trời được xây bằng đá ghép kín đến mức không lọt lưỡi dao vào khe và từng được phủ bằng những tấm vàng. Pedro de Cieza de León, người viết biên niên sử sau cuộc chinh phạt, ghi rằng phần lớn kho báu của đền đã bị đưa đến Cajamarca để đổi lấy mạng sống của Atahualpa. Vàng bị tháo khỏi tường, tượng bị lấy đi, đồ tế lễ bị nấu chảy.

Nhưng thứ người Tây Ban Nha thu được không khớp với quy mô giàu có mà các nhân chứng mô tả. Các tu sĩ, quan chức và người lính kể về những kho chứa, đền thờ và đoàn người rút về phía rừng phía đông dãy Andes. Trong các văn bản thuộc địa, cái tên Paititi xuất hiện như một vương quốc xa xôi, nơi người Inca từng đưa quân đến và nơi một phần giới quý tộc có thể đã tìm đường lánh nạn khi quân xâm lược tiến vào. Thành phố này chưa được xác định trên bản đồ hiện đại, nhưng câu chuyện không bắt đầu từ một chương trình truyền hình. Nó bắt đầu từ các lời khai, các chuyến thám hiểm thuộc địa và một lượng vàng đã biến khỏi những nơi người Tây Ban Nha kiểm soát.