Chernobyl: tai nạn nổ tung trước khi nhà nước chịu nói thật

Rạng sáng 26 tháng 4 năm 1986, thành phố Pripyat ở miền bắc Ukraine vẫn đang ngủ. Cách các khu nhà vài kilômét, tổ máy số 4 của Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl được đưa vào một cuộc thử nghiệm. Các kỹ sư muốn biết: nếu điện lưới bên ngoài bị cắt, tua-bin còn quay đủ lâu để chạy bơm nước làm mát trong lúc máy phát dự phòng khởi động hay không. Đây là một bài kiểm tra an toàn, không phải một cuộc tấn công và cũng không phải một sự cố bất ngờ từ bên ngoài.

Nhưng cuộc thử nghiệm diễn ra trên lò RBMK-1000, một thiết kế có điểm yếu mà người vận hành không được biết đầy đủ. Khi nước trong lõi biến thành hơi, phản ứng hạt nhân của loại lò này có thể tăng thay vì giảm. Các thanh điều khiển cũng có đầu bằng than chì. Khi được ấn vào quá nhanh trong một trạng thái nhất định, đầu thanh có thể đẩy công suất lên trong vài giây đầu. Những chi tiết đó biến một bài kiểm tra bình thường thành một chuỗi tăng công suất không thể dừng.