Phổ Nghi: vị hoàng đế bị dùng làm con dấu cho ba chế độ

Ngày 12 tháng 2 năm 1912, một văn bản thoái vị được đọc trong Tử Cấm Thành. Người đứng tên là Phổ Nghi, mới hơn năm tuổi, vị hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh. Cậu bé không tự chọn lên ngôi, cũng không tự quyết định rời ngai vàng. Người lớn quanh cậu đã đặt cậu vào trung tâm của một cuộc chuyển giao quyền lực rồi dùng chữ ký của một đứa trẻ để đóng lại triều đại kéo dài hàng trăm năm.

Hai mươi năm sau, một lực lượng khác lại cần chính cái tên đó. Sau khi quân Nhật chiếm Mãn Châu, họ đưa Phổ Nghi rời Thiên Tân tới vùng đất này, lập một chính phủ gọi là Mãn Châu Quốc và quảng bá nó như một quốc gia tự quyết. Tài liệu ngoại giao Mỹ năm 1932 mô tả thẳng đây là một chính phủ bù nhìn; báo cáo nói Phổ Nghi bị bắt đưa đi và được đặt lên đầu một bộ máy do quân Nhật kiểm soát. Năm 1934, ông được phong làm “Khang Đức Hoàng đế”.