Great Zimbabwe: tường đá không vữa, tượng thú đồng và tay nghề Shona bị đánh cắp

Great Zimbabwe nằm gần Masvingo, ở miền nam Zimbabwe ngày nay. Người Shona xây và mở rộng thành phố từ khoảng năm 1100 đến 1450. Di tích rộng gần 800 héc-ta, gồm Hill Ruins, Great Enclosure và Valley Ruins. Người xây chẻ đá granite rồi xếp thành tường không dùng vữa. Bên trong có nhà, sân, lối đi hẹp và một tháp đá hình nón.

Thành phố từng là trung tâm của một nhà nước lớn. Dân số vào thế kỷ XIV có thể vượt 10.000 người. Khai quật tìm thấy hạt cườm thủy tinh, đồ sứ Trung Quốc, đồ gốm Ba Tư, đồng tiền từ Kilwa ở bờ biển Đông Phi và tượng thú đúc bằng đồng. Những vật này cho thấy Great Zimbabwe có quan hệ trao đổi với các tuyến hàng hóa qua Ấn Độ Dương. Người sống ở đây quản lý chăn nuôi, vàng, sản xuất thủ công và hàng hóa đi qua vùng cao nguyên. Tượng thú đồng cùng kỹ thuật ghép đá granite không vữa nằm trong cùng một câu chuyện: đây là tay nghề đặc biệt của người Shona, một bộ kỹ thuật từng có thật mà ngày nay khó mà dựng lại trọn vẹn.