Vạn Lý Trường Thành: công trình phòng thủ hay cỗ máy chôn người của nhà Tần?

Năm 214 trước Công nguyên, nhà Tần bắt đầu nối các tuyến tường cũ ở phía bắc sau khi Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Hoa. Những đoạn tường của các nước Tần, Triệu và Yên được sửa lại, kéo dài qua núi, sa mạc và thảo nguyên để chặn các nhóm du mục phía bắc. UNESCO mô tả đây là một hệ thống phòng thủ, không phải một bức tường duy nhất: nó gồm tường đất nện, hào, đường tuần tra, đồn, tháp canh và trạm đốt lửa, được xây tiếp trong khoảng hai nghìn năm.

Ngày nay, tổng chiều dài được công bố là hơn 20.000 km. Con số ấy gộp các phần xây từ thế kỷ 3 trước Công nguyên đến thời Minh, khi những đoạn gạch đá nổi tiếng ở Bắc Kinh được dựng lại. Nhưng ký ức phổ biến thường dồn tất cả vào một ông vua và một công trường: Tần Thủy Hoàng ra lệnh, dân phu bị bắt đi, người chết bị lấp vào thân tường, còn triều đình gọi công trình là chiến thắng.