Độc quyền muối ở Đông Dương: hạt muối biến thành công cụ cai trị

Năm 1897, ở Việt Nam thuộc Pháp, muối không chỉ nằm trong bếp. Nó nằm trong sổ thuế, kho của nhà đoan và các trạm kiểm soát trên đường núi. Người làm muối ở ven biển phải bán sản phẩm cho hệ thống độc quyền của chính quyền thuộc địa. Người dân ở đồng bằng và vùng cao phải mua lại từ mạng lưới do nhà nước kiểm soát. Một nhu cầu thiết yếu bị biến thành hàng hóa có người giữ chìa khóa.

Từ cuối thế kỷ 19, chính quyền Pháp ở Đông Dương xây dựng hệ thống thu ngân sách dựa trên ba nguồn thường được gọi là “ba món độc quyền”: thuốc phiện, rượu và muối. Đây không phải cách đánh thuế thông thường. Nhà nước vừa đặt luật, vừa mua hàng, vừa giữ kho, vừa quyết định ai được bán. Khi một gia đình tự nấu rượu, giữ lại muối hoặc đưa hàng qua vùng khác mà không có giấy phép, họ có thể bị phạt, tịch thu tài sản hoặc bắt giam.