VOC: công ty Hà Lan có quyền tuyên chiến và biến gia vị thành đế chế

Ngày 20 tháng 3 năm 1602, Quốc hội Hà Lan lập Vereenigde Oostindische Compagnie, thường gọi là VOC. Điều lệ cho công ty độc quyền thương mại Hà Lan ở vùng biển từ Mũi Hảo Vọng đến eo biển Magellan trong 21 năm. VOC không chỉ được mua bán. Công ty được ký hiệp ước với vua chúa châu Á, dựng pháo đài, tuyển lính, xét xử, đúc tiền và tiến hành chiến tranh.

Một doanh nghiệp được trao những quyền vốn thuộc về nhà nước đã xuất hiện ngay giữa cuộc chiến Hà Lan chống Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Sau đó VOC chiếm các cảng, ép các đảo trồng gia vị ký hợp đồng độc quyền, chuyển kho hàng thành pháo đài và dùng quân đội để xử lý mọi người buôn bán ngoài hệ thống. Khi nhìn vào hồ sơ còn lại, ta thấy một mô hình rõ ràng: chính phủ gọi đó là công ty để giảm trách nhiệm, còn công ty dùng quyền của chính phủ để mở rộng lợi nhuận.